AI Act voor Retail & E-commerce
Retail en e-commerce hebben vooral transparantieverplichtingen. Chatbots moeten gelabeld worden, AI-gegenereerde content moet gemarkeerd worden. Let op: buy-now-pay-later is hoog-risico.
AI Act impact op retail & e-commerce
De retail en e-commerce sector heeft relatief lichte verplichtingen onder de AI Act, met de nadruk op transparantie. Maar let op: bepaalde toepassingen kunnen wel hoog-risico zijn.
Risico-niveau in retail
De meeste AI-toepassingen in retail vallen onder minimaal risico of beperkt risico:
- Productaanbevelingen
- Chatbots en virtuele assistenten
- Voorraadoptimalisatie
- Prijsoptimalisatie
- Gepersonaliseerde marketing
Uitzondering - Hoog-risico:
- Buy-now-pay-later kredietbeoordeling
- HR-toepassingen voor personeel
Transparantieverplichtingen (Artikel 50)
1. Chatbots en virtuele assistenten
Verplichting: Gebruikers moeten weten dat ze met AI communiceren.
Hoe implementeren:
"Hallo! Ik ben de virtuele assistent van [WEBSHOP].
Ik ben een AI-chatbot en help je graag met je vragen."
Of korter:
"Je chat met onze AI-assistent.
Wil je liever met een medewerker spreken?"
2. AI-gegenereerde content
Verplichting: AI-gegenereerde content moet worden gemarkeerd.
Dit geldt voor:
- Productbeschrijvingen geschreven door AI
- AI-gegenereerde afbeeldingen
- Synthetische video's of audio
- Deep fakes (volledig verboden als misleidend)
Hoe markeren:
- Label in metadata
- Zichtbare markering voor gebruikers
- Watermark voor afbeeldingen
Uitzondering: Puur artistieke of satirische content hoeft niet gemarkeerd.
3. Emotieherkenning
Als je AI gebruikt die emoties detecteert (bijv. voor klanttevredenheidsanalyse):
- Informeer de gebruiker
- Vraag toestemming
- Bied opt-out mogelijkheid
Hoog-risico in retail: BNPL
Buy-Now-Pay-Later
Als je BNPL aanbiedt met AI-kredietbeoordeling:
| Aspect | Vereiste |
|---|---|
| Classificatie | Hoog-risico (Annex III 5(b)) |
| Risicobeheer | Verplicht |
| Menselijk toezicht | Verplicht bij afwijzingen |
| Transparantie | Uitleg bij afwijzing |
| Bias-analyse | Verplicht |
| EU Database | Registratie verplicht |
Tip: Veel retailers gebruiken externe BNPL-providers (Klarna, Afterpay, etc.). Check of je provider AI Act compliant is.
Overige aandachtspunten
Personeel monitoring
Als je AI gebruikt voor:
- Werknemers roosteren
- Prestaties monitoren
- Productiviteit meten
Dan gelden de hoog-risico HR-regels (zie HR sector).
Gepersonaliseerde prijzen
AI voor dynamische prijzen is niet hoog-risico, maar:
- Wees transparant over prijsvariatie
- Vermijd discriminatoire praktijken
- Check de consumentenbeschermingsregels
Fraude detectie
AI voor fraudedetectie op transacties is meestal minimaal risico, tenzij het leidt tot automatische blokkering van klantaccounts zonder menselijke review.
Compliance stappenplan retail
Stap 1: Inventariseer AI-gebruik
Breng in kaart:
- Chatbots en assistenten
- Aanbevelingssystemen
- BNPL / kredietbeoordeling
- Content generatie tools
- HR-tools voor personeel
Stap 2: Classificeer per toepassing
| Toepassing | Risico | Actie |
|---|---|---|
| Chatbot | Beperkt | Label |
| Productaanbevelingen | Minimaal | Geen |
| AI-content | Beperkt | Markeer |
| BNPL | Hoog | Volledige compliance |
| HR-AI | Hoog | Volledige compliance |
Stap 3: Implementeer labeling
Chatbots:
- Duidelijke melding bij start gesprek
- Optie voor menselijke medewerker
Content:
- Metadata marking
- Zichtbare labels waar relevant
Stap 4: Check BNPL compliance
Als je BNPL aanbiedt:
- Vraag compliance documentatie van provider
- Of implementeer zelf hoog-risico eisen
Template: Chatbot disclosure
<!-- Bij start van chat -->
<div class="ai-disclosure">
<span class="ai-icon">🤖</span>
<p>Je spreekt met onze AI-assistent.
Deze chatbot kan je helpen met veelgestelde vragen.</p>
<button>Liever een medewerker?</button>
</div>
Template: AI-content markering
<!-- Bij AI-gegenereerde productbeschrijving -->
<p class="ai-generated-notice">
<small>Deze productbeschrijving is gegenereerd met AI-ondersteuning.</small>
</p>
Checklist retail AI-compliance
- Alle AI-toepassingen geïnventariseerd
- Chatbots gelabeld als AI
- AI-gegenereerde content gemarkeerd
- BNPL compliance geverifieerd (indien van toepassing)
- HR-AI apart beoordeeld (indien van toepassing)
- Klanten geïnformeerd over AI-gebruik
- Privacy policy bijgewerkt
- Medewerkers geïnformeerd
Deadlines voor retail
| Verplichting | Deadline |
|---|---|
| Transparantieverplichtingen (chatbots, content) | 2 augustus 2025 |
| BNPL hoog-risico compliance | 2 augustus 2026 |
Bronnen
- AI Act Artikel 50 - Transparantieverplichtingen
- AI Act Annex III categorie 5
- ACM - Consumentenbescherming
Changelog:
- 12 januari 2026 - Eerste publicatie
Veelgestelde vragen
Gerelateerde onderwerpen
Gerelateerde artikelen
Transparantie voor Generatieve AI: Labeling en Informatie
AI-gegenereerde content en interacties moeten herkenbaar zijn voor gebruikers. De AI Act stelt specifieke transparantieverplichtingen voor chatbots, deepfakes en AI-content.
General Purpose AI: Regels voor Foundation Models
General Purpose AI (GPAI) modellen zoals GPT-4 en Claude krijgen eigen regels onder de AI Act. Modellen met systeemrisico hebben extra verplichtingen.
AI Act voor de Financiële Sector
Banken, verzekeraars en fintechs gebruiken AI voor kredietbeoordeling en risico-inschatting. Deze toepassingen vallen vaak onder hoog-risico en vereisen strenge compliance.
AI Act voor HR: Impact en Compliance
De HR-sector wordt sterk geraakt door de AI Act. AI voor werving, beoordeling en personeelsbeslissingen valt bijna altijd in de hoog-risico categorie.