Transparantie voor Generatieve AI: Labeling en Informatie

Transparantieverplichtingen onder Artikel 50

De AI Act bevat specifieke transparantieverplichtingen voor AI-systemen die met mensen interacteren of content genereren.

Beslisregel

Als je een AI-systeem inzet dat direct met mensen interacteert (chatbot, voice assistant) of content genereert (tekst, beeld, audio, video), dan moet je voldoen aan de transparantieverplichtingen uit Artikel 50.

1. Chatbots en Virtuele Assistenten

Verplichting (Art. 50.1)

Personen moeten worden geïnformeerd dat ze met een AI-systeem interacteren, tenzij dit duidelijk blijkt uit de omstandigheden.

Praktijkvoorbeeld

Een webshop gebruikt een AI-chatbot voor klantenservice. De chatbot moet bij aanvang van het gesprek duidelijk maken dat de gebruiker met AI spreekt, niet met een menselijke medewerker.

Template: Chatbot Disclosure

## Voorbeelden van transparante AI-disclosures

### Optie 1 - Direct
"Hallo! Ik ben een AI-assistent. Hoe kan ik je helpen?"

### Optie 2 - Informatief
"Je spreekt nu met onze virtuele assistent, aangedreven door
kunstmatige intelligentie. Voor contact met een medewerker,
typ 'medewerker'."

### Optie 3 - Visueel
🤖 AI-Assistent
"Welkom! Waarmee kan ik je helpen?"

2. Deepfakes en Synthetische Media

Verplichting (Art. 50.4)

AI-gegenereerde of -gemanipuleerde beeld-, audio- of videocontent (deepfakes) moet worden gelabeld als zodanig.

Wat valt hieronder?

Uitzondering

Labeling is niet verplicht als de content:

• Onderdeel is van een duidelijk artistiek of satirisch werk
• De rechten op vrije meningsuiting niet beperkt

Praktijkvoorbeeld

Een marketingbureau maakt AI-gegenereerde productafbeeldingen. Deze moeten worden gemarkeerd als AI-gegenereerd, zowel in de metadata als visueel herkenbaar voor ontvangers.

3. AI-Gegenereerde Tekst

Verplichting (Art. 50.4)

Tekst die is gepubliceerd met als doel het publiek te informeren over zaken van algemeen belang moet worden gemarkeerd als AI-gegenereerd.

Wanneer wel, wanneer niet?

Template: AI Content Label

## Voorbeelden van content labeling

### Voor artikelen
"Dit artikel is geschreven met behulp van kunstmatige
intelligentie en redactioneel geverifieerd."

### Voor afbeeldingen
Alt-tekst: "AI-gegenereerde afbeelding van [onderwerp]"
Caption: "Afbeelding: AI-gegenereerd"

### Metadata (machineleesbaar)
<meta name="ai-generated" content="true">
<meta name="ai-generator" content="[tool/model]">

4. Emotieherkenning en Biometrische Categorisatie

Verplichting (Art. 50.3)

Bij gebruik van emotieherkenning of biometrische categorisatie moeten betrokkenen worden geïnformeerd over de werking van het systeem.

Let op: Emotieherkenning op de werkplek en in onderwijs is verboden! Deze verplichting geldt alleen voor toegestane contexten.

Technische Implementatie

Machineleesbare Labeling

De AI Act vereist dat synthetische content wordt gemarkeerd in een machineleesbaar formaat. Opties:

1. Metadata embedding (EXIF, XMP voor afbeeldingen)
2. Watermarking (onzichtbaar in content)
3. C2PA standaard (Content Credentials)
4. Blockchain verificatie

Template: Technische Labeling

// Voorbeeld metadata voor AI-gegenereerde afbeelding
{
  "contentCredentials": {
    "aiGenerated": true,
    "generator": "DALL-E 3",
    "generationDate": "2026-01-12",
    "prompt": "[indien gepubliceerd]"
  }
}

Checklist Transparantie Compliance

Voor chatbots/assistenten

• Disclosure bij start van interactie
• Duidelijke visuele indicatie (icoon/label)
• Optie om menselijke medewerker te bereiken

Voor gegenereerde content

• Machineleesbare metadata toegevoegd
• Visueel label waar van toepassing
• Documentatie van generatieproces

Voor deepfakes/synthetische media

• Duidelijke labeling als AI-gegenereerd
• Watermarking/content credentials
• Bewaar generatie-informatie

Bronnen

• AI Act Artikel 50 - Transparantieverplichtingen
• C2PA - Content Authenticity Initiative
• Coalition for Content Provenance and Authenticity

Changelog:

• 12 januari 2026 - Eerste publicatie